Những vụ lây nhiễm HIV chấn động thế giới

Tháng 5 năm nay Thủ tướng Anh vẫn phải nói lời xin lỗi đến 5.000 người bị viêm gan C và 1.200 người nhiễm HIV sau khi được truyền máu từ năm 1970 đến 1991. 

Nhờ tiến bộ y học, HIV/AIDS đã không còn là "căn bệnh thế kỷ" nhưng vẫn có không ít vụ lây nhiễm cho hàng trăm, hàng nghìn người khiến cả thế giới bị sốc. Nguyên nhân chủ yếu là do sử dụng kim tiêm, thiết bị y tế không đảm bảo vệ sinh và quan hệ tình dục không an toàn.

Lây nhiễm HIV do tái sử dụng kim tiêm, thiết bị y tế bẩn

Ở Anh, trong thời gian từ năm 1970 đến 1991 có 5.000 người bị viêm gan C và 1.200 người nhiễm HIV sau khi được truyền máu, điều trị bệnh haemophilia. Nguyên nhân đến từ các sản phẩm không đảm bảo có nguồn gốc từ Mỹ. Đến năm 2007, 1.600 người trong số họ đã tử vong và một số khác mắc bệnh mạn tính không thể chữa khỏi. Vụ việc để lại hậu quả nặng nề đến mức vào tháng 5 năm nay Thủ tướng Anh Cameron vẫn phải gửi lời xin lỗi các bệnh nhân, theo Business Standard. 

Kim tiêm bẩn dễ dẫn đến nhiễm HIV. Ảnh: Telegraph.

Tháng 7 năm nay, 11.000 người Australia đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm HIV và viêm gan sau khi đi khám răng tại phòng khám Gentle Dentist. Bác sĩ Robert Starkenburg tại cơ sở này thừa nhận đã không tiệt trùng dụng cụ, đồng thời đưa ra lời xin lỗi. Các chuyên gia nhận định khả năng lây nhiễm HIV qua các dụng cụ khám răng là rất thấp nhưng không phải không có. Phòng khám Gentle Dentist vẫn được mở cửa song bác sĩ Starkenburg đã bị tước giấy phép hành nghề.

Tháng 8, Fox 59 đưa tin 177 công dân bang Indiana (Mỹ) "dính" virus sau khi dùng chung kim tiêm thuốc giảm đau Opana. Đây được coi là vụ lây nhiễm HIV nghiêm trọng nhất trong lịch sử khu vực này từng gánh chịu. 4 người đàn ông liên quan đến vụ việc đã bị bắt giữ. 

Đến tháng 10, "bác sĩ" không bằng cấp Yem Chrin tại Campuchia tái sử dụng kim tiêm bẩn khiến hàng trăm dân làng Roka mắc HIV. Theo Cambodia Daily, con số ban đầu được đưa ra là 106, sau đã tăng lên 270 người. Các bệnh nhân trong độ tuổi từ 3 đến 82, trong đó có cả nhà sư. Ít nhất 10 người đã tử vong. Một số dân làng kể rằng trong nhiều năm qua Yem Chhrin luôn tốt bụng và sẵn sàng giúp đỡ mọi người dù kiến thức y học bị hạn chế. Vị "lang băm" phải đối mặt với án tù chung thân.

Lây nhiễm HIV do truyền máu

Theo France Inter, một trong những vụ bê bối HIV nghiêm trọng nhất thế giới xảy ra vào năm 1984 tại Trung tâm Truyền máu Quốc gia (CNTS), Pháp. Cơ quan này dù biết rõ máu được truyền nhiễm HIV nhưng vẫn dùng cho các bệnh nhân. Kết quả là gần 4.000 người mắc bệnh. 30 năm sau, chưa đầy một phần tư số bệnh nhân ngày trước còn sống.

Cũng trong thập niên 1980, tại Nhật Bản, 2.000 bệnh nhân haemophilia (chảy máu kéo dài) mắc HIV do nhân viên y tế không xử lý máu trước khi truyền. Nhiều quan chức cấp cao của Bộ Y tế cùng giám đốc công ty cung ứng máu và bác sĩ đã bị khép tội ngộ sát.

Lây nhiễm HIV do quan hệ tình dục không an toàn

Tại Mỹ, diễn viên phim cấp 3 và đồng tính nam được coi là hai đối tượng rất dễ nhiễm HIV do quan hệ tình dục không an toàn.

Tài tử Charlie Sheen có thể đã lây nhiễm HIV cho 200 người. Ảnh: Fox News.

Theo Radar, năm 2013, ngành công nghiệp phim người lớn Mỹ lao đao sau khi 4 diễn viên Cameron Bay, Rod Daily, Patrick Stone và John Doe tuyên bố dương tính với HIV. Theo luật, tất cả diễn viên đều phải xét nghiệm HIV và bệnh lây qua đường tình dục sau mỗi 14 ngày, song Cameron cho biết các bài kiểm tra này không đủ hiệu quả. Nhà chức trách một số bang yêu cầu các diễn viên phải sử dụng bao cao su trong quá trình làm việc, tuy nhiên hầu hết nhà sản xuất từ chối bởi lo ngại ảnh hưởng đến doanh số bán ra của sản phẩm. Trong thời gian này, một số studio vẫn tiếp tục cho diễn viên đóng phim bất chấp hậu quả dịch HIV có thể lan rộng.

Tháng 7 năm nay, người đàn ông tên David Lee Mangum sống tại Missouri (Mỹ) nhận án tù 30 năm bởi cố tình quan hệ và lây nhiễm virus HIV cho 300 bạn tình nam. Mangum bị khởi kiện sau khi một bạn tình phát hiện dương tính với HIV. Theo Daily American Republic, Mangum biết mình bị mắc HIV vào năm 2003 và bắt đầu chữa bệnh. Năm 2009, anh ta chuyển nơi ở rồi tự ý chấm dứt quá trình điều trị. Tại tòa, Mangum khai muốn khiến bạn trai ghen tuông nên đã quan hệ bừa bãi.

Gần đây nhất, tài tử nổi tiếng có lối sống chơi bời, trác táng Charlie Sheen thừa nhận nhiễm HIV sau một thời gian dài cố gắng che giấu. Theo TMZ, trong vòng 2 năm, nam diễn viên 50 tuổi đã có quan hệ với ít nhất 200 bạn tình. 6 phụ nữ đã liên lạc để khởi kiện Sheen vì quan hệ tình dục không an toàn. Tình cũ của Sheen là Bree Olson không giấu được sự phẫn nộ khi chia sẻ với Today: "Anh ta nói với tôi mình hoàn toàn khỏe mạnh. Anh ta không bao giờ thú nhận điều gì". Olson mới 24 tuổi khi hẹn hò với ngôi sao phim "Two and a Half Men". "Anh ta đặt mạng sống của tôi vào nguy hiểm cùng với hàng trăm, thậm chí là hàng nghìn phụ nữ khác", cô gái bức xúc.

Tại sao diễn viên Charlie Sheen nhiễm HIV nhưng vợ con không lây

Vợ con nam diễn viên Charlie Sheen không lây nhiễm HIV là hiện tượng khá phổ biến ở người có quan hệ tình cảm và tình dục lâu dài với bệnh nhân, còn gọi "dị nhiễm".

Denise Richards, vợ thứ hai của Charlie Sheen khẳng định mình và hai con gái không bị lây nhiễm HIV. Ảnh: Access Hollywood

Charlie Sheen công khai tình trạng nhiễm HIV khiến cả thế giới xôn xao, dư luận không chỉ quan tâm đến nhân vật chính mà còn chú ý những người vợ và các con của người đàn ông hào hoa này. Liệu vợ con có bị nhiễm bệnh sau thời gian chung sống với người chồng bị bệnh thế kỷ không? Trong trường hợp Charlie Sheen, hai người vợ cũ cùng con đã chủ động xét nghiệm khẳng định âm tính, tức không nhiễm HIV. Tuy nhiên nhiều người không tin cho rằng “Họ đang che giấu tình trạng như chồng của họ”.

Bác sĩ Nguyễn Tấn Thủ nhìn nhận, đây là nỗi khổ “không nói nên lời” của những người được gọi chung là “bạn tình âm tính” của bệnh nhân HIV. "Bạn tình âm tính" là cụm từ dùng để chỉ những người chưa nhiễm HIV có quan hệ tình cảm và tình dục lâu dài với người nhiễm HIV, chẳng hạn vợ chồng hay người yêu. Thuật ngữ chuyên môn gọi các trường hợp như vậy là “cặp đôi bất xứng” hay “dị nhiễm” (serodiscordant hay mixed serostatus couples). Hiện tượng này khá phổ biến. 

HIV là bệnh lây nhiễm với tỷ lệ nhất định tương ứng từng hành vi nguy cơ cụ thể. Thống kê của Cơ quan quản lý bệnh tật Mỹ (CDC), khả năng lây nhiễm HIV sau một lần có hành vi quan hệ tình dục không bảo vệ với người nhiễm HIV: Qua đường âm đạo là 0,08% cho nữ và 0,04% cho nam, qua đường hậu môn có tỷ lệ lây cao hơn với 0,11% với người cho và 1,38% ở người nhận. Theo các chuyên gia, ước tính nguy cơ lây nhiễm HIV tích lũy sau 2 năm trên một cặp đôi bất xứng dị tính vào khoảng 15%. Nói cách khác một phụ nữ có chồng nhiễm HIV nếu duy trì đời sống tình dục bình thường thì nguy cơ bị lây bệnh khoảng 15% sau 2 năm chung sống.

Bên cạnh đó, còn rất nhiều yếu tố làm thay đổi khả năng lây nhiễm HIV như tần suất quan hệ, thói quen sử dụng bao cao su, xuất tinh trong hay ngoài âm đạo, giai đoạn bệnh của người nhiễm, có mắc các bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục khác không, đặc biệt là việc tuân thủ điều trị kháng virus bằng ARV ở người có H. Theo các nghiên cứu, điều trị bằng thuốc ARV đạt mục tiêu khống chế tải lượng virus giúp giảm nguy cơ lây nhiễm qua đường tình dục đến 96%.

Trên thực tế một số người được cho là có miễn dịch tự nhiên với HIV, liên quan đến đột biến trên đồng thụ thể CCR5. Đột biến trên đồng thụ thể này khiến cho HIV không thể xâm nhập và gây bệnh cho tế bào đích Lympho T CD4. Do vậy những người mang đột biến này có đề kháng tự nhiên với HIV. Ước tính khoảng 10% người da trắng mang đột biến này.

Hai người vợ của Charlie là Denise Richards (vợ hai) và Brooke Muller (vợ ba), vẫn duy trì được tình trạng âm tính sau thời gian chung sống là hoàn toàn có thể. "Hiện chưa thể giải thích họ âm tính là nhờ đâu nhưng họ không bị lây bệnh do nguyên nhân gì, theo tôi, thái độ đúng của số đông nên mừng rỡ thay cho hai bà và các cháu bé đã thoát nạn hơn là tạo thêm áp lực cho họ", bác sĩ Thủ nói.

Theo bác sĩ Thủ, nhiều phụ nữ bị xa lánh sau khi chồng nhiễm HIV qua đời. Sự kỳ thị của cộng đồng, cái nhìn soi mói cùng thái độ e dè của mọi người khi tiếp xúc khiến cho họ phải bỏ nhà đi nơi khác. Một số chị em bị nhà chồng hắt hủi, không cho tiếp xúc với con, bất chấp họ cố thuyết phục là mình không bị nhiễm. Tất cả kỳ thị và phân biệt đối xử như trên đều xuất phát từ quan điểm sai lầm “đã quan hệ với người bệnh HIV thì chắc chắn nhiễm theo”.